Voeding Bijgewerkt: Door Juliette, Redactie Gezondheid
Lightproducten zijn niet vanzelf gezond: het woord garandeert alleen dat één voedingsstof minstens 30 procent lager ligt dan bij het vergelijkbare product. Wat er verder in de verpakking zit, ziet u pas in de voedingswaardetabel.
Lightproducten zijn niet vanzelf gezond. Het begrip is in de EU geregeld en zegt alleen dat een levensmiddel bij één voedingsstof of bij de energie-inhoud minstens 30 procent lager ligt dan een vergelijkbaar product. Hoeveel suiker, vet of calorieën er werkelijk in de verpakking zitten, staat niet in het woord "light", maar in de voedingswaardetabel op de achterkant.
"Light" en "licht" vallen in de EU onder dezelfde voorwaarden als de vermelding "verlaagd": het gehalte aan een voedingsstof of de energie-inhoud moet minstens 30 procent lager zijn dan bij een vergelijkbaar product. Daarnaast moet op de verpakking staan waarin het product lichter is, bijvoorbeeld "frisdrank light zonder suiker" of "pizza light met minder vet". Zonder die toevoeging is de vermelding niet toegestaan.
Dat is geregeld in Verordening (EG) nr. 1924/2006 inzake voedings- en gezondheidsclaims, vaak de claimsverordening genoemd. Voor sommige voedingsstoffen gelden andere drempels: bij vitamines en mineralen is een verschil van 10 procent genoeg, bij natrium of zout 25 procent. De vergelijking moet gaan over producten uit dezelfde categorie.
Belangrijk is wat de regel niet zegt. Ze legt geen bovengrens vast voor suiker, vet of calorieën. Een kaas met 30 procent minder vet mag zich "light" noemen, ook als die nog steeds vet is. De zogenoemde voedingsprofielen, die zulke maximumgrenzen zouden moeten vastleggen, ontbreken volgens de Verbraucherzentrale nog altijd.
Lightproducten zijn gezond noch ongezond, ze zijn simpelweg een aangepaste variant van een levensmiddel. De Verbraucherzentrale wijst erop dat een yoghurt met 30 procent minder suiker nog altijd een grote hoeveelheid suiker kan bevatten.
Dat geldt ook voor de ingrediënten die er bij het verlagen bijkomen. Wordt suiker vervangen door zoetstoffen, dan daalt de energie-inhoud, maar het product wordt daar niet waardevoller van. De Verbraucherzentrale beschouwt zoetstoffen uitdrukkelijk niet als gezonder alternatief voor gewone suiker en raadt aan gezoete levensmiddelen en dranken alleen met mate te gebruiken. Eet u in het algemeen gevarieerd en evenwichtig, zoals in veel artikelen in ons themagebied Gezondheid & Voeding wordt beschreven, dan kunt u lightproducten af en toe gebruiken zonder dat ze de basis vormen.
Een lightproduct bespaart in vergelijking met het origineel calorieën, suiker of vet, meer belooft de vermelding niet. Of u daardoor afvalt, hangt af van uw hele voedingspatroon, niet van losse producten. Betrouwbare uitspraken dat lightproducten op zichzelf helpen bij het afvallen, zijn in de consumenteninformatie niet te vinden.
Over zoetstoffen schrijft de Verbraucherzentrale dat een mogelijk voordeel voor mensen met gewichtsproblemen of diabetes wordt besproken, maar dat het effect op de bloedsuiker hooguit gering is. Zoetstoffen zijn bovendien niet geschikt om uw eigen zoetbehoefte te verlagen. In plaats daarvan wordt aangeraden om de suikerconsumptie stap voor stap te verminderen. Leeft u met diabetes, dan vindt u in het artikel over het mediterrane dieet bij diabetes een manier van eten die zonder speciale producten werkt.
De eerste valkuil is het ruilen van voedingsstoffen. De Verbraucherzentrale beschrijft dat "minder suiker" bij veel producten "meer vet" betekent, of omgekeerd. Vruchtenyoghurt noemt ze als voorbeeld van een kant-en-klaar product met heel veel suiker.
De tweede valkuil zijn zoetstoffen. Die staan in de ingrediëntenlijst onder de categorienaam "zoetstof" met de naam of het E-nummer, en ook bij de productnaam moet worden vermeld dat het product gezoet is. Intensieve zoetstoffen zijn praktisch calorievrij, suikervervangers zoals sorbitol of xylitol leveren gemiddeld ongeveer 2 kilocalorieën per gram. Bevat een product meer dan 10 procent suikervervangers, dan is de vermelding "overmatig gebruik kan een laxerend effect hebben" verplicht.
De derde valkuil is de portiegrootte. Fabrikanten mogen per portie procenten van de dagelijkse behoefte vermelden, uitgaande van een volwassene met 2.000 kilocalorieën. Kleine porties, zoals 30 gram muesli, laten het suikergehalte lager lijken dan het bij een realistische portie is. En tot slot gaat suiker schuil achter veel namen: glucosestroop, druivensuiker, glucose-fructosestroop, invertsuikerstroop, maltodextrine, vruchtensapconcentraat en zoete weipoeder horen daarbij.
De volgende definities komen uit de overzichten van de Verbraucherzentrale en van Lebensmittelklarheit.de over de claimsverordening.
| Begrip op de verpakking | Wat het betekent |
|---|---|
| light, licht | Net als "verlaagd": minstens 30 procent minder van een voedingsstof of energie dan een vergelijkbaar product, plus vermelding waar dat op slaat |
| vetarm | Hoogstens 3 gram vet per 100 gram, bij vloeistoffen hoogstens 1,5 gram per 100 milliliter |
| suikervrij | Hoogstens 0,5 gram suiker per 100 gram of 100 milliliter |
| suikerarm | Hoogstens 5 gram suiker per 100 gram, bij vloeistoffen hoogstens 2,5 gram per 100 milliliter |
| zonder toegevoegde suikers | Geen toegevoegde enkelvoudige of dubbele suikers en geen andere zoetende ingrediënten; bevat het levensmiddel van nature suiker, dan hoort de vermelding "bevat van nature aanwezige suikers" erbij |
| met verlaagde energetische waarde | Energiewaarde met minstens 30 procent verminderd; de eigenschap waardoor de energie-inhoud lager is, moet worden vermeld |
| energiearm | Hoogstens 40 kilocalorieën per 100 gram of 20 kilocalorieën per 100 milliliter |
"Zonder toegevoegde suikers" wordt vaak verkeerd begrepen. Het Duitse Bundeszentrum für Ernährung maakt duidelijk: de vermelding betekent niet dat er geen suiker in zit, want ingrediënten zoals fruit of melk bevatten van nature suiker.
In plaats van naar de lightvariant te grijpen, kunt u het origineel vaak bewuster gebruiken. De Verbraucherzentrale raadt aan naturelproducten te kopen en zelf fruit toe te voegen naar uw eigen smaak, dus bijvoorbeeld naturel yoghurt met vers fruit in plaats van gezoete vruchtenyoghurt. Bij het drinken zijn water of ongezoete thee het eenvoudigste alternatief voor dranken met suiker of zoetstof.
Als richtlijn voor de hoeveelheid suiker noemt de Verbraucherzentrale het advies van de Wereldgezondheidsorganisatie: hoogstens 10 procent van de energie-inname uit vrije suikers, liever 5 procent. Bij 2.000 kilocalorieën per dag is dat 50 gram, liever 25 gram. Het Bundeszentrum für Ernährung beschrijft ongeveer 50 gram suiker als het "extraatje" dat in een evenwichtige voeding past, ongeveer 2 glazen limonade of 1 stuk taart. Juist op hete dagen, als de trek in iets lichts toeneemt, vindt u in het artikel wat eten bij hitte ideeën waarvoor u geen etiket nodig hebt.
De voedingswaardetabel vermeldt het gehalte aan energie, vet, suiker en zout per 100 gram of 100 milliliter. Die eenheid is het betrouwbaarst om twee producten te vergelijken, omdat portiegroottes door de fabrikant worden bepaald. De vermelde suikerwaarde is altijd de totale hoeveelheid suiker, dus toegevoegde suiker plus de suiker die van nature voorkomt in fruit, melk, honing of gedroogd fruit.
De ingrediëntenlijst maakt het beeld compleet. Ingrediënten staan op volgorde van hoeveelheid: hoe meer suiker een product bevat, hoe verder vooraan die staat. Het Bundeszentrum für Ernährung geeft een eenvoudige vuistregel: ingrediënten met "stroop" in de naam of met de uitgang "-ose" bestaan uit suiker, zoals glucose, fructose, maltose of lactose.
Een checklist voor het boodschappen doen:
Wilt u afvallen, hebt u verhoogde bloedsuiker- of bloedvetwaarden of twijfelt u welke producten bij uw situatie passen, bespreek dat dan met uw huisarts of in uw apotheek. Daar hoort u ook of voedingsadvies, bijvoorbeeld bij een diëtist, iets voor u is. Lightproducten vervangen geen advies en geen evenwichtige voeding, ze kunnen die hooguit aanvullen.
Geschreven door Juliette, Redactie Gezondheid · Rubriek Voeding · Bijgewerkt 3 november 2026. De artikelen vervangen geen medisch advies.
Diarree in de zomer komt meestal door ziekteverwekkers in voedsel dat niet koel is bewaard en gaat binnen een paar dagen over. De belangrijkste eerste maatregel: veel drinken en zouten aanvullen. Wordt het na 48 uur niet beter, dan hoort u bij de huisarts thuis.
Van een kalknagel in het eindstadium spreken mensen als de hele nagel dik, brokkelig en verkleurd is, vaak al jaren. Volgens de richtlijn geldt een infectie vanaf 40 procent van het nageloppervlak of meer dan drie teennagels als matig ernstig tot ernstig, en dan is lak alleen niet meer genoeg. Wij leggen uit wat nu nog helpt en wat u zelf elke dag kunt doen.
Liespijn vóór uw 45e komt vaak door een heupimpingement of een heupdysplasie, niet door artrose. Beide zijn vaak gewrichtsparend te behandelen, zolang het kraakbeen nog intact is.