Thema van de maand Bijgewerkt: Door Juliette, Redactie Gezondheid
In een reisapotheek horen middelen tegen pijn en koorts, middelen tegen diarree met elektrolyten, verbandmiddelen, zon- en insectenbescherming en uw eigen vaste medicijnen, en daarvan volgens de ABDA ongeveer een derde meer dan u waarschijnlijk nodig hebt.
Een checklist voor de reisapotheek hebt u snel afgewerkt: middelen tegen pijn en koorts, middelen tegen diarree met elektrolytpoeder, verbandmiddelen, zon- en insectenbescherming, en daarbij uw eigen vaste medicijnen met een reserve. De precieze samenstelling hangt volgens de ABDA, de Duitse koepel van apothekersverenigingen, af van het soort reis, de bestemming en de medische zorg ter plaatse; de apotheek geeft daar persoonlijk advies over.
Deze checklist hoort bij ons themagebied Gezondheid & Voeding.
Alles wat in de huisapotheek hoort, aangevuld met middelen tegen typische reisklachten. Zo vat de ABDA het samen. De volgende groepen bundelen de checklists van de ABDA en van aponet.de; we noemen alleen waarvoor iets dient, geen producten.
Basisuitrusting
Verbandmiddelen
Maag en darmen
Pijn en koorts
Huid en zon
Insecten
Persoonlijke vaste medicijnen
Documenten
Voor dagtochten raadt de ABDA een kleine basisuitrusting aan die u bij u draagt: middelen tegen pijn en diarree, ontsmettingsmiddel en verbandmiddelen. De rest blijft in de hotelkamer. Wat er bij bergtochten telt bij blaren, teken en zon, leest u in het artikel over wandelen in Bad Gastein.
Koortszetpillen of koortsdrank in een dosering die bij de leeftijd past, een neusspray met zoutoplossing, een crème tegen een rode, schrale huid in het luiergebied en voor peuters een elektrolytoplossing bij diarree. Dat zijn de aanvullingen in de checklist van de ABDA voor baby's en peuters.
Voor baby's noemt de ABDA verder een middel tegen tandjesklachten, een middel tegen darmkrampjes door gasvorming en een verkoudheidsbalsem die geschikt is voor baby's, voor peuters een slijmoplossend hoestmiddel en een neusspray voor peuters. Het Duitse federale instituut voor volksgezondheid vult op kindergesundheit-info.de aan met zinkzalf, een antihistaminegel tegen zonnebrand en insectenbeten, en alle noodmedicijnen die de kinderarts heeft voorgeschreven. Medicijnen voor volwassenen zijn voor kinderen in de regel niet geschikt, ook niet in een lagere dosis.
Een tip van de ABDA voor de zomervakantie: zetpillen kunnen in zuidelijke landen of in de auto in de zon smelten, vraag in de apotheek naar druppels of drankjes. Middelen die de darm stilleggen, zijn niet geschikt voor kinderen onder de 12 jaar, bij kinderen telt de elektrolytoplossing. Wat helpt bij maag-darminfecties in het warme seizoen, leest u onder diarree in de zomer.
Bij verre reizen komt het reismedische advies vóór de reisapotheek. Het Duitse ministerie van Buitenlandse Zaken raadt aan de voorbereiding ruim op tijd te bespreken met artsen die ervaring hebben met tropen- of reisgeneeskunde, en de ABDA noemt voor reisvaccinaties uiterlijk 6 weken voor vertrek.
Of het nu om Thailand, Egypte, India of Bali gaat: de reis- en veiligheidsadviezen van het Duitse ministerie van Buitenlandse Zaken bevatten voor elk land een deel met medische informatie. Voor malariagebieden is volgens de ABDA een passende malariaprofylaxe onvermijdelijk, of u nu in een luxehotel verblijft of een trektocht maakt. Deze middelen zijn alleen op recept verkrijgbaar. Daarnaast raadt de ABDA voor verre reizen een klamboe, een middel om drinkwater te ontsmetten en een digitale koortsthermometer aan, om koorts in malariagebieden vroeg te herkennen. Of een antibioticum als reserve zinvol is, bespreekt u met uw huisarts.
In landen met slechte gezondheidszorg zijn medicijnen volgens de ABDA niet betrouwbaar verkrijgbaar of mogelijk vervalst, daarom neemt u de reisapotheek het best compleet van thuis mee. Bij tijdsverschil loont het om te kijken naar medicijnen met vaste innametijden, zoals sommige anticonceptiepillen. Vergeet niet ruim zonnebrandmiddel mee te nemen, want te zuinig aangebracht beschermt het niet zoals bedoeld; meer daarover in het artikel over zonbescherming.
De meeste geneesmiddelen moeten volgens de ABDA en aponet.de tussen 15 en 25 graden Celsius worden bewaard. De slechtste plek in de zomer is de auto: staat die bij een buitentemperatuur van 30 graden in de schaduw, dan kan het binnen opwarmen tot meer dan 70 graden.
Het gesloten dashboardkastje wordt volgens de ABDA warmer dan 40 graden, relatief koel blijft het onder de voorstoelen. Hitteschade ziet u vaak niet aan de buitenkant van een medicijn: zetpillen smelten en de werkzame stof verdeelt zich bij het afkoelen ongelijk, crèmes ontmengen, en inhalatoren tegen astma doseren niet meer nauwkeurig.
Middelen die gevoelig zijn voor hitte vervoert u volgens aponet.de in een koeltas zonder koelelementen. Insuline en andere medicijnen die thuis bij 2 tot 8 graden in de koelkast liggen, hebben een koeltas met koelelement nodig, maar mogen niet bevriezen: wikkel het koelelement in een handdoek. Bij vliegreizen horen medicijnen die gevoelig zijn voor kou volgens de ABDA niet in de koffer, omdat het in het vrachtruim erg koud kan worden. Op uw vakantieadres vermijdt u de vensterbank en de badkamer.
Minstens een deel van de reisapotheek en alle vaste medicijnen. Voor vloeistoffen geldt volgens de Duitse federale politie: verpakkingen tot 100 milliliter, samen in een doorzichtig, hersluitbaar zakje van 1 liter, één zakje per passagier.
Vloeibare medicijnen en speciale voeding zoals babyvoeding vallen niet onder deze beperking als u ze tijdens de reis nodig hebt. U moet aannemelijk maken dat u ze nodig hebt, een recept of een medische verklaring is voldoende. Bij de controle legt u vloeistoffen en medicijnen apart neer. De regels volgen uit EU-recht en kunnen buiten de EU afwijken.
Voor sterke pijnstillers en andere middelen die onder de opiumwetgeving vallen, gelden eigen regels. Het Duitse geneesmiddelenbureau BfArM beschrijft ze zo: bij reizen tot 30 dagen binnen het Schengengebied hebt u een door uw arts ingevulde verklaring volgens artikel 75 van de Schengenuitvoeringsovereenkomst nodig, die vóór vertrek gewaarmerkt moet zijn door de daarvoor bevoegde instantie in uw land. Voor elk middel is een aparte verklaring nodig, die hoogstens 30 dagen geldig is. Buiten het Schengengebied raadt het BfArM een meertalige, eveneens gewaarmerkte medische verklaring aan met de enkele dosis en de dagdosis, de werkzame stof en de reisduur. Sommige landen eisen een invoervergunning, beperken de hoeveelheid of verbieden bepaalde werkzame stoffen helemaal. Informeer op tijd bij de ambassade van het land waar u naartoe reist.
Vóór elke reis, verpakking voor verpakking. Na de uiterste gebruiksdatum worden medicijnen volgens aponet.de onbruikbaar, ook als u dat er niet aan ziet.
Vooral aangebroken vloeibare geneesmiddelen zijn kritiek. Veel oogdruppels zijn na het openen maar 4 weken houdbaar, noteer daarom de datum van eerste opening op de verpakking. Het Duitse federale instituut voor volksgezondheid raadt aan de vervaldata regelmatig te controleren en op tijd nieuwe middelen te kopen. Verlopen medicijnen gooit u nooit door de wc of in de gootsteen; hoe u ze weggooit, verschilt per woonplaats, en sommige apotheken nemen oude medicijnen vrijwillig terug. Het Duitse ministerie van Buitenlandse Zaken raadt aan vóór elke reis ook de huisapotheek erbij te betrekken, zodat u niets dubbel koopt.
Gebruik het bezoek aan de apotheek vóór vertrek voor een kort advies: welke middelen passen bij uw bestemming, uw leeftijd en uw andere medicijnen? Gebruikt u vast medicijnen, neem dan volgens de ABDA de telefoonnummers van uw huisarts en apotheek mee, zodat de apotheek u na diefstal van uw koffer kan helpen om in het buitenland vervanging te vinden. Worden klachten op vakantie niet beter, zoals diarree die na 2 tot 3 dagen niet over is, ga dan ter plaatse naar een apotheek of arts.
Geschreven door Juliette, Redactie Gezondheid · Rubriek Thema van de maand · Bijgewerkt 3 november 2026. De artikelen vervangen geen medisch advies.
Diarree in de zomer komt meestal door ziekteverwekkers in voedsel dat niet koel is bewaard en gaat binnen een paar dagen over. De belangrijkste eerste maatregel: veel drinken en zouten aanvullen. Wordt het na 48 uur niet beter, dan hoort u bij de huisarts thuis.
Van een kalknagel in het eindstadium spreken mensen als de hele nagel dik, brokkelig en verkleurd is, vaak al jaren. Volgens de richtlijn geldt een infectie vanaf 40 procent van het nageloppervlak of meer dan drie teennagels als matig ernstig tot ernstig, en dan is lak alleen niet meer genoeg. Wij leggen uit wat nu nog helpt en wat u zelf elke dag kunt doen.
Liespijn vóór uw 45e komt vaak door een heupimpingement of een heupdysplasie, niet door artrose. Beide zijn vaak gewrichtsparend te behandelen, zolang het kraakbeen nog intact is.