Gezondheid Bijgewerkt: Door Juliette, Redactie Gezondheid
Tabletten tegen kalknagels bevatten volgens het Duitse kennisinstituut IQWiG meestal terbinafine of itraconazol, zijn alleen op recept verkrijgbaar en worden aan de voet minstens 3 maanden ingenomen. Wij leggen uit wanneer ze nodig zijn, welke bijwerkingen het IQWiG noemt en welke middelen er zonder recept zijn.
Tabletten tegen kalknagels zijn alleen op recept verkrijgbaar. Een kalknagel heet medisch een schimmelnagel of onychomycose. De tabletten bevatten volgens het Duitse kennisinstituut IQWiG meestal terbinafine of itraconazol, worden aan de voet vaak minstens 3 maanden ingenomen en kunnen bijwerkingen hebben, zoals maag- en darmklachten. Of tabletten bij u nodig zijn, beslist de arts op basis van de ernst van de infectie en de verwekker.
Vooral twee werkzame stoffen. Volgens het IQWiG wordt bij voorkeur terbinafine gebruikt als huidschimmels (dermatofyten) de kalknagel veroorzaken, wat meestal het geval is. Itraconazol wordt doorgaans ingezet als er een gist of een schimmel anders dan een huidschimmel achter zit. Welk middel past, hangt dus af van de verwekker, en daarom vraagt de Duitse richtlijn van dermatologen (S1-richtlijn) volgens het Duitse artsenblad Deutsches Ärzteblatt vóór elke behandeling een onderzoek van nagelschilfers naar de verwekker.
Beide werkzame stoffen zijn volgens het IQWiG in meerdere studies onderzocht. Een jaar na een behandeling van drie maanden met terbinafine was bij ongeveer 76 van de 100 mensen geen schimmel meer aantoonbaar, zonder behandeling bij ongeveer 17 van de 100. Voor itraconazol zijn de cijfers 43 van de 100 tegenover 7 van de 100. Directe vergelijkingen gaven aanwijzingen dat terbinafine iets beter werkt. Een derde werkzame stof, fluconazol, wordt volgens het IQWiG pas ingezet als andere behandelingen niet voldoende hebben geholpen of niet in aanmerking komen.
Nee. Tabletten voor de behandeling van kalknagels moeten volgens het IQWiG door een arts worden voorgeschreven, zonder uitzondering. Wie zoekt naar “medicijnen tegen kalknagels zonder recept”, komt uit bij de middelen voor uitwendig gebruik: medische nagellak met amorolfine, ciclopirox of terbinafine en crèmesets met ureum en bifonazol, die volgens het IQWiG in Duitsland allebei zonder recept bij de apotheek verkrijgbaar zijn. Hoe de lakken worden aangebracht en hoe lang, leest u in het artikel nagellak tegen kalknagels.
Daarnaast zijn er verzorgingsproducten zonder geneesmiddelstatus, die u eveneens zonder recept kunt kopen. Wat daarvan echt iets oplevert, hebben we op een rij gezet in de gids wat echt helpt tegen kalknagels.
Als de lak niet meer volstaat. De S1-richtlijn adviseert volgens de Pharmazeutische Zeitung bij een lichte tot matige infectie, dus maximaal 40 procent van het nageloppervlak of maximaal drie van de tien tenen, een schimmeldodende nagellak. Is de infectie matig tot ernstig, dan moet er systemisch worden behandeld, en wel met een combinatie van lak en tabletten.
Het IQWiG beschrijft dezelfde grens vanuit het oogpunt van de patiënt: tabletten zijn meestal nodig als meerdere nagels zijn aangetast, de infectie zich over een groot deel uitstrekt of vanuit de nagelwortel begint. Is de nagel erg dik, dan kan hij daarnaast met een ureumhoudende crème worden verwijderd of worden afgeslepen. Hoe u te werk gaat bij een nagel die al jaren aangetast en brokkelig is, leest u onder ernstige kalknagels en het eindstadium.
In vier stappen, en de eerste is niet het recept maar de diagnose. De richtlijn adviseert volgens het Deutsches Ärzteblatt om vóór de behandeling nagelmateriaal af te nemen en dat onder de microscoop, met een kweek of met een PCR-test te onderzoeken; tot de uitslag van een schimmelkweek binnen is, duurt het volgens het IQWiG ongeveer drie weken. In Duitsland moeten wettelijk verzekerden de PCR-test volgens de Duitse dermatologenvereniging DDG zelf betalen. Staat de verwekker vast, dan kiest de arts de werkzame stof, legt vast of u de tabletten doorlopend of met pauzes inneemt, en combineert zo nodig met lak of ureumcrème. Daarna volgen maanden van tabletten innemen, controleafspraken en goed kijken of er bij de nagelriem gezonde nagel aangroeit.
Maanden. Tabletten tegen kalknagels aan de voet moeten volgens het IQWiG vaak minstens drie maanden worden ingenomen, bij een kalknagel aan de hand kan een behandeling van zes weken voldoende zijn. Met itraconazol duurt de kuur maximaal 3 maanden, met terbinafine ongeveer 3 tot 4 maanden. Beide kunnen doorlopend of met behandelpauzes worden ingenomen; innemen met pauzes werkt volgens het IQWiG waarschijnlijk ongeveer even goed, maar is maar in enkele studies onderzocht. Fluconazol wordt ongeveer 6 tot 12 maanden lang eenmaal per week ingenomen.
En na de laatste tablet is de nagel nog niet mooi. Het aangetaste deel moet eruit groeien, en voordat een grote teennagel gezond is aangegroeid, kan volgens het IQWiG een jaar voorbijgaan. “Een behandeling duurt lang, ze strekt zich uit over vele maanden en vraagt veel inzet van de patiënt”, citeert het Deutsches Ärzteblatt de coördinator van de richtlijn.
De meeste mensen verdragen ze volgens het IQWiG blijkbaar goed; in de studies stopten maar weinig deelnemers vanwege bijwerkingen. Genoemd worden maag- en darmklachten, bij itraconazol daarnaast hoofdpijn, duizeligheid en huiduitslag. Er bestaat volgens het IQWiG een zeer klein risico op ernstige leverschade; bij een leverziekte worden de middelen daarom alleen gebruikt als het echt nodig is. Mensen met hartfalen zouden geen itraconazol moeten nemen.
Met de lak kreeg ik het niet weg, met het medicijn wel. Wat beangstigend was: tijdens het innemen was mijn smaak weg.
Het tweede punt zijn wisselwerkingen. Itraconazol kan volgens het IQWiG reageren met een hele reeks andere werkzame stoffen, bijvoorbeeld met cholesterolverlagende of bloedsuikerverlagende medicijnen. De Pharmazeutische Zeitung benadrukt dat de keuze van het middel en mogelijke wisselwerkingen juist vanwege het maandenlange innemen extra belangrijk zijn. Daarom: noem vóór het voorschrijven alle medicijnen die u gebruikt bij de arts, en bespreek vragen over de verdraagbaarheid met uw apotheek.
Tabletten zijn volgens de bronnen het werkzaamste middel bij een ernstige infectie, maar ook het bewerkelijkst: recept, onderzoek naar de verwekker, maandenlang innemen, wisselwerkingen controleren. Lakken zijn zonder recept verkrijgbaar, maar u moet volgens het IQWiG soms een jaar lang elke week vijlen en lakken.
| Tabletten (terbinafine, itraconazol) | Medische nagellak | |
|---|---|---|
| Recept | Ja | Nee |
| Voor welke infectie | Volgens de richtlijn matig tot ernstig, meerdere nagels, nagelwortel | Volgens de richtlijn licht tot matig, maximaal 40 procent van het nageloppervlak |
| Toepassing | Dagelijks innemen | Vijlen en lakken, meestal eenmaal per week |
| Duur volgens de bron | IQWiG: voet minstens 3 maanden, hand 6 weken | IQWiG: soms meer dan een jaar |
| Bijwerkingen | Volgens het IQWiG maag- en darmklachten, wisselwerkingen mogelijk | Gering |
| Onderbouwd | ✓ Volgens het IQWiG in meerdere studies | ✓ Volgens de richtlijn bij een lichte infectie |
| Kosten | Recept plus artsenbezoeken | Per flesje bij de apotheek, meerdere per jaar |
Wie tabletten liever vermijdt en aan de laser denkt: de werkzaamheid daarvan is volgens het IQWiG niet met goede studies aangetoond, meer daarover onder kalknagels laseren. Alle methoden naast elkaar vindt u in het overzicht van de behandeling van kalknagels, meer gezondheidsonderwerpen in de rubriek Gezondheid & Voeding.
Tabletten tegen kalknagels bij kinderen, tijdens de zwangerschap of in de periode van borstvoeding horen in handen van de arts. Het IQWiG wijst erop dat de meeste medicijnen niet voor kinderen zijn toegelaten en dat bij hen eerder uitwendig wordt behandeld; dosering en keuze bepaalt uitsluitend de arts.
Bij meerdere aangetaste nagels, een dikke of brokkelige nagel, pijn, diabetes of een verzwakt afweersysteem kunt u niet om de huisarts heen (die u zo nodig doorverwijst naar een dermatoloog): daar wordt de verwekker bepaald en beslist of tabletten nodig zijn. Voor één verkleurde nagel hebt u geen recept nodig, wel een behandeling die u volhoudt.
Geschreven door Juliette, Redactie Gezondheid · Rubriek Gezondheid · Bijgewerkt 3 november 2026. De artikelen vervangen geen medisch advies.
Diarree in de zomer komt meestal door ziekteverwekkers in voedsel dat niet koel is bewaard en gaat binnen een paar dagen over. De belangrijkste eerste maatregel: veel drinken en zouten aanvullen. Wordt het na 48 uur niet beter, dan hoort u bij de huisarts thuis.
Van een kalknagel in het eindstadium spreken mensen als de hele nagel dik, brokkelig en verkleurd is, vaak al jaren. Volgens de richtlijn geldt een infectie vanaf 40 procent van het nageloppervlak of meer dan drie teennagels als matig ernstig tot ernstig, en dan is lak alleen niet meer genoeg. Wij leggen uit wat nu nog helpt en wat u zelf elke dag kunt doen.
Liespijn vóór uw 45e komt vaak door een heupimpingement of een heupdysplasie, niet door artrose. Beide zijn vaak gewrichtsparend te behandelen, zolang het kraakbeen nog intact is.