Gezondheid Bijgewerkt: Door Juliette, Redactie Gezondheid
Tegen kalknagels zijn er pennen, serums, crèmes, lakken en pleisters, allemaal zonder recept. De vormen verschillen vooral in de moeite die ze kosten: lakken volgens het Duitse kennisinstituut IQWiG tot een jaar, de crèmeset 14 dagen plus 4 weken. Wij zetten op een rij wat bekend is over elke vorm.
Een kalknagelpen is de makkelijkste manier om de nagel te behandelen: opendraaien, nagel en nagelrand bestrijken, klaar. Een kalknagel heet medisch een schimmelnagel of onychomycose. Naast pennen liggen bij drogist en apotheek serums, crèmes, lakken en pleisters, allemaal zonder recept. De vraag is niet zozeer wat er te koop is, maar wat u wekenlang volhoudt.
Vijf vormen verdelen de markt: pen, serum, crème of zalf in een set, lak en pleister. Het Duitse kennisinstituut IQWiG noemt als behandeling crèmes en medische nagellakken om aan te brengen en tabletten om in te nemen; lakken en crèmes zijn in Duitsland zonder recept bij de apotheek verkrijgbaar. Pennen, serums en pleisters van de drogist zijn in de regel aangeduid als medisch hulpmiddel; zo staat het bij de Duitse drogisterijketens Rossmann en dm bij elk product vermeld.
| Vorm | Hoe aangebracht | Moeite en duur | Zonder recept? |
|---|---|---|---|
| Lak (amorolfine, ciclopirox, terbinafine) | Nagel vijlen, lakken, lak weer verwijderen | Volgens het IQWiG regelmatig, soms meer dan een jaar | Ja, apotheek |
| Crème/zalf in een set (ureum plus bifonazol) | Nagel verweken, met pleister afdekken, afschrapen, dan crème | Volgens het IQWiG 14 dagen plus 4 weken bifonazolcrème | Ja, apotheek |
| Serum of oplossing (drogist) | Vloeistof met kwastje of pipet op de nagel | Dagelijks, weken tot maanden | Ja, medisch hulpmiddel |
| Pleister (drogist) | Pleister op de nagel plakken, meestal 's nachts | Dagelijks verwisselen | Ja, medisch hulpmiddel |
| Pen (drogist, medisch hulpmiddel) | Draaipen of kwastpen op nagel en rand | Een tot twee keer per dag, enkele seconden | Ja, medisch hulpmiddel |
De lak is de vorm met het beste onderzoek en de langste adem. De Pharmazeutische Zeitung vat de medische richtlijn zo samen: bij een lichte infectie komen lakken met amorolfine, ciclopirox of terbinafine in aanmerking, bij een matige of ernstige infectie moet systemisch worden behandeld, dus met tabletten. Het IQWiG maakt het nut concreet: na een jaar ciclopiroxlak was bij ongeveer 30 van de 100 mensen geen schimmel meer aantoonbaar, zonder lak bij ongeveer 10 van de 100.
Dat is onderbouwd, maar bewerkelijk: regelmatig vijlen en lakken, maandenlang. Wat lakken in het dagelijks leven betekenen, werkzame stof voor werkzame stof, leest u onder nagellak tegen kalknagels. Bij de keuze tussen alle methoden, ook laser en tabletten, helpt het overzicht van de behandeling van kalknagels.
De “kalknagelcrème” van de apotheek is in werkelijkheid een set. Het IQWiG beschrijft het zo: de ene crème bevat ureum en lost de aangetaste nagel op, zodat die kan worden verwijderd; de andere bevat bifonazol tegen de schimmel. De teen wordt 10 minuten geweekt, ingesmeerd en met een pleister beschermd; na 24 uur wordt de verweekte laag met een spateltje afgeschraapt. Dat herhaalt u 14 dagen, daarna gaat er nog 4 weken bifonazolcrème op de huid eronder.
Het Duitse consumentenblad Öko-Test heeft 19 geneesmiddelen tegen kalknagels getest die in Duitsland zonder recept en alleen bij de apotheek verkrijgbaar zijn, waaronder 18 lakken en precies één zalf met bifonazol en ureum. Die zalf heeft volgens Öko-Test de kortste gebruiksduur van alle geteste middelen. Daar staat tegenover dat het de bewerkelijkste procedure is: pleister, spateltje, afschrapen. Wie dat niet ziet zitten, kiest een andere vorm.
Bij de drogist vindt u kalknagelserums, oplossingen en kalknagelpleisters, bij de Duitse drogisterijketen Rossmann allemaal aangeduid als medisch hulpmiddel. Serums en oplossingen worden met een kwastje of pipet aangebracht, een pleister plakt u op de nagel. Een tinctuur tegen kalknagels is in feite hetzelfde als een oplossing, alleen met een oudere naam.
Medisch hulpmiddel betekent: geen geneesmiddel; de werking verloopt volgens de fabrikanten meestal via een zuur milieu of via het verweken van de nagel. Wij hebben geen van deze serums en pleisters getest en kunnen ze niet beoordelen. Huismiddeltjes zoals azijn of pure tea tree olie, die vaak als tinctuur worden aangemaakt, hebben we wel onder de loep genomen in huismiddeltjes tegen kalknagels.
Bij de drogist is de pen de populairste vorm. In het aanbod van de Duitse drogisterijketens Rossmann en dm waren begin november 2026 diverse kalknagelpennen met ongeveer 4 milliliter inhoud te vinden, ook een 2-in-1-pen, allemaal medische hulpmiddelen.
De pennen van de drogist werken allemaal volgens hetzelfde principe: een vloeistof in de pen, een kwastje of vilt aan de punt, een tot twee keer per dag aanbrengen. Wat ze van elkaar onderscheidt, zijn de samenstelling en de verpakking.
Dat hij komt waar de schimmel zit. Het IQWiG beschrijft dat de verwekkers in en onder de nagelplaat leven, aan de nagelrand en onder het vrije uiteinde van de nagel. Een lak ligt boven op de nagelplaat. Een kwastpen kunt u daarentegen gericht onder de rand brengen, en u bestrijkt de huid ernaast meteen mee. Daarbij komt het dagelijks leven: een pen past in uw broekzak, het aanbrengen duurt enkele seconden, er is geen vijlen, geen verwijderen van oude lagen en geen pleister 's nachts. Juist dat bepaalt of u een behandeling wekenlang volhoudt. Hoe goed een bepaalde pen werkt, is daarmee nog niet gezegd; voor pennen van de drogist bestaat in onze bronnen geen onderzoek zoals voor de lakken.
Zonder recept is alles behalve tabletten: lakken, crèmesets, pennen, serums, pleisters. Volgens het IQWiG komen uitwendige middelen vooral in aanmerking bij een lichte infectie, als hooguit een deel van de nagel is aangetast en de nagelwortel vrij blijft. Tabletten met terbinafine of itraconazol zijn er alleen op recept; volgens het IQWiG duurt het innemen bij een kalknagel aan de voet vaak minstens 3 maanden, en bijwerkingen zoals maag- en darmklachten zijn mogelijk. Welke vorm waarvoor in aanmerking komt, hebben we samengevat in het basisartikel wat echt helpt tegen kalknagels; meer onderwerpen vindt u in de rubriek Gezondheid & Voeding.
Is de nagel dik en brokkelig, zijn meerdere nagels aangetast, doet het pijn of heeft u diabetes, ga dan naar de huisarts (die u zo nodig doorverwijst naar een dermatoloog). Daar wordt de verwekker bepaald, en bij een ernstige infectie zijn er tabletten op recept. Voor één verkleurde nagel komen volgens het IQWiG middelen voor uitwendig gebruik zonder recept in aanmerking.
Geschreven door Juliette, Redactie Gezondheid · Rubriek Gezondheid · Bijgewerkt 3 november 2026. De artikelen vervangen geen medisch advies.
Diarree in de zomer komt meestal door ziekteverwekkers in voedsel dat niet koel is bewaard en gaat binnen een paar dagen over. De belangrijkste eerste maatregel: veel drinken en zouten aanvullen. Wordt het na 48 uur niet beter, dan hoort u bij de huisarts thuis.
Van een kalknagel in het eindstadium spreken mensen als de hele nagel dik, brokkelig en verkleurd is, vaak al jaren. Volgens de richtlijn geldt een infectie vanaf 40 procent van het nageloppervlak of meer dan drie teennagels als matig ernstig tot ernstig, en dan is lak alleen niet meer genoeg. Wij leggen uit wat nu nog helpt en wat u zelf elke dag kunt doen.
Liespijn vóór uw 45e komt vaak door een heupimpingement of een heupdysplasie, niet door artrose. Beide zijn vaak gewrichtsparend te behandelen, zolang het kraakbeen nog intact is.