Propolis is het meest gezochte huismiddeltje tegen kalknagels, maar een bewijs dat het op de nagel werkt, is er niet. Wij zetten propolis naast wat wel onderbouwd is: medische nagellak bij een lichte en tabletten op recept bij een ernstige kalknagel.
Propolis tegen kalknagels klinkt aantrekkelijk: een natuurproduct van bijen, dat op fora als geheime tip wordt doorgegeven. Het korte antwoord: er is geen enkel onderzoek dat laat zien dat propolis een kalknagel (medisch: schimmelnagel of onychomycose) verhelpt, en in de medische richtlijn komt het niet voor. Wie maandenlang met tinctuur en wattenschijfje bezig is, verliest meestal alleen tijd. Wat wel onderbouwd is, leest u hieronder.
Helpt propolis tegen kalknagels?
Nee, in elk geval niet aantoonbaar. Propolis is de kithars van bijen en werkt in het laboratorium tegen sommige ziekteverwekkers. Een kalknagel zit echter in en onder de nagelplaat, een dichte hoornlaag, en moet daar maandenlang bestreden worden, tot de nagel gezond is uitgegroeid. Dat een propolistinctuur dat voor elkaar krijgt, heeft tot nu toe niemand in een onderzoek aangetoond.
De Duitse vereniging van dermatologen heeft een richtlijn voor de behandeling van kalknagels opgesteld (de S1-richtlijn). Die noemt medische nagellak bij een lichte en tabletten bij een ernstige infectie. Propolis komt daarin niet voor, net zomin als bij het onafhankelijke Duitse kennisinstituut IQWiG, dat in zijn patiëntenvoorlichting alleen crèmes, lakken en tabletten noemt. netDoktor zegt over huismiddeltjes in het algemeen dat hun werking meestal niet medisch bewezen of niet voldoende onderzocht is.
Middel
Helpt het tegen kalknagels?
Moeite
Propolistinctuur
✗ Niet bewezen, niet in de richtlijn, risico op allergie
Dagelijks met pipet, maanden
Azijn, pure tea tree olie, bakpoeder
✗ Volgens netDoktor meestal niet bewezen
Dagelijks, maanden
Medische nagellak van de apotheek
✓ Bewezen bij een lichte infectie
Wekelijks vijlen en lakken, tot een jaar
Tabletten via de huisarts of dermatoloog
✓ Bewezen bij een ernstige infectie
Op recept, minstens 3 maanden, bijwerkingen mogelijk
Wat vertellen mensen met kalknagels over propolis?
De ervaringen lopen uiteen. Op vraagsites schrijft iemand dat de hardnekkige kalknagel met propolis in relatief korte tijd helemaal verdwenen is. Op een kookforum raadt een gebruiker propolis aan, maar waarschuwt in hetzelfde bericht voor allergieën en verdraagt het zelf niet. Daartussen zitten veel mensen die het maanden hebben geprobeerd zonder dat er iets gebeurde; die schrijven alleen minder vaak.
Pas op bij inname, want er kunnen allergieën optreden; zelf verdraag ik het niet als ik het inneem.
Drie redenen waarom losse verhalen weinig zeggen: verkleurde nagels zijn vaak helemaal geen schimmel, maar drukplekken of verwondingen. Nagels groeien hoe dan ook aan en zien er na een paar maanden anders uit. En wie geen succes had, meldt zich niet op het forum. Bovendien is propolis een bekend contactallergeen; roodheid en jeuk zijn geen zeldzaamheid.
Propolis tegen kalknagels in één oogopslag
Pluspunten
Natuurproduct, goedkoop, verkrijgbaar bij de imker of de apotheek
In het laboratorium aanwijzingen voor schimmelremmende eigenschappen
Minpunten
Op de nagel in geen enkel onderzoek bewezen, in geen enkele richtlijn
Dringt nauwelijks door de verhoornde nagelplaat
Bekend contactallergeen
Maandenlang aanbrengen met pipet en wattenschijfje
Wie propolis maandenlang heeft geprobeerd, kent dat gevoel. Onderbouwd zijn medische nagellak bij een lichte en tabletten op recept bij een ernstige kalknagel.
Wat dan wel?
Wat volgens de richtlijn wel werkt, hangt af van hoe ver de kalknagel is: medische nagellak bij een lichte infectie, tot een jaar lang, en tabletten op recept bij een ernstige, aan de voet minstens 3 maanden. Was daarnaast uw sokken heet en lucht uw schoenen, zodat u niet opnieuw besmet raakt. Alle mogelijkheden van lak tot tabletten vergelijkt het overzicht kalknagels behandelen, de korte versie staat onder Wat helpt echt tegen kalknagels?. Meer gezondheidsonderwerpen vindt u in de rubriek Gezondheid & Voeding.
Wanneer naar de apotheek of de huisarts?
Bij een dikke, brokkelige nagel, meerdere aangetaste nagels, pijn of diabetes hoort u bij de huisarts thuis, die u zo nodig doorverwijst naar een dermatoloog; daar zijn tabletten op recept mogelijk. Voor alle anderen geldt: verlies niet nog een winter met propolis.
Diarree in de zomer komt meestal door ziekteverwekkers in voedsel dat niet koel is bewaard en gaat binnen een paar dagen over. De belangrijkste eerste maatregel: veel drinken en zouten aanvullen. Wordt het na 48 uur niet beter, dan hoort u bij de huisarts thuis.
Van een kalknagel in het eindstadium spreken mensen als de hele nagel dik, brokkelig en verkleurd is, vaak al jaren. Volgens de richtlijn geldt een infectie vanaf 40 procent van het nageloppervlak of meer dan drie teennagels als matig ernstig tot ernstig, en dan is lak alleen niet meer genoeg. Wij leggen uit wat nu nog helpt en wat u zelf elke dag kunt doen.
Liespijn vóór uw 45e komt vaak door een heupimpingement of een heupdysplasie, niet door artrose. Beide zijn vaak gewrichtsparend te behandelen, zolang het kraakbeen nog intact is.