Kalknagels, wat te doen? Eerst zeker weten dat het schimmel is, dan de infectie inschatten, de nagel voorbereiden, een middel twee keer per dag volhouden en schoenen en sokken aanpakken. Huismiddeltjes zijn niet bewezen; bewezen zijn nagellak bij een lichte en tabletten bij een ernstige infectie.
Kalknagels, wat te doen? Vijf dingen, in deze volgorde: zeker weten dat het schimmel is, de infectie inschatten, de nagel voorbereiden, een middel kiezen en dat twee keer per dag volhouden, en tot slot schoenen en sokken aanpakken, zodat hij niet terugkomt. Een kalknagel heet medisch schimmelnagel of onychomycose, en hoe eerder u begint, hoe kleiner het deel is dat u moet behandelen.
Kalknagels: wat doet u als eerste?
Goed kijken en inschatten, niet meteen naar de azijnfles grijpen. Een kalknagel herkent u volgens het IQWiG aan een witachtige tot gelige of bruinige verkleuring; de nagel wordt broos, verdikt of laat aan de rand los. Meestal begint het aan de voorste of zijkant van de nagel, vaak aan de grote teen. Maar niet elke verkleuring is schimmel: psoriasis kan er aan de nagel volgens het IQWiG precies zo uitzien. Daarom raadt de Duitse vereniging van dermatologen aan om vóór de behandeling de verwekker te laten aantonen met nagelschraapsel. De verschillen laten we zien in de gids kalknagel herkennen.
Waarom moet u er toch snel bij zijn? Omdat de schimmel volgens het IQWiG zelden vanzelf verdwijnt, zich over de nagel kan uitbreiden en hem kan vernietigen, en omdat een kleine vlek aan de rand nog van buitenaf te behandelen is, een half aangetaste nagel volgens de richtlijn niet meer.
Hoe pakt u een kalknagel aan? De 5 stappen
Een kalknagel aanpakken in 5 stappen
1
Zeker weten dat het schimmel is. Verkleuring aan de rand, broos, verdikt: typisch. Bij twijfel, bij meerdere nagels of bij diabetes naar de huisarts, die u zo nodig doorverwijst naar een dermatoloog; daar wordt de verwekker aangetoond, volgens het Deutsches Ärzteblatt tegenwoordig ook met een PCR-test.
2
De infectie inschatten. De Duitse S1-richtlijn legt de grens bij 40 procent van het nageloppervlak of 3 van de 10 teennagels. Daaronder volstaat een behandeling van buitenaf, daarboven horen er tabletten bij. Wat er bij dikke, brokkelige nagels nog kan, staat onder ernstige kalknagels en het eindstadium.
3
De nagel voorbereiden. Knip de nagel kort, vijl het aangetaste, verdikte hoorn dunner met een wegwerpvijl, gooi de vijl daarna weg, was de nagel en droog hem helemaal af. Het IQWiG beschrijft het afvijlen ook vóór elke laag lak, omdat een middel anders op het hoorn blijft liggen.
4
Een middel kiezen en twee keer per dag volhouden. Bewezen zijn nagellak met amorolfine of ciclopirox (tot een jaar) en tabletten van de arts (aan de voet minstens 3 maanden). Wat u ook kiest: gebruik het trouw, tot de nagel gezond is aangegroeid.
5
De omgeving aanpakken. Was sokken, handdoeken en beddengoed op minstens 60 graden en desinfecteer gedragen schoenen, want volgens het IQWiG overleven sporen daar tot een half jaar en langer. Droog uw voeten na het douchen af, ook tussen de tenen.
Stap 4 is de stap waar de meeste mensen op vastlopen: lak en tabletten hebben maanden nodig, huismiddeltjes zijn niet bewezen, en wat u niet twee keer per dag volhoudt, helpt niet.
Kunt u een kalknagel in 2 uur genezen?
Nee, en wie dat belooft, wil iets verkopen. De schimmel zit in en onder de nagelplaat, een dichte hoornlaag. Zelfs als een middel hem daar meteen zou stoppen, blijft het al verkleurde deel van de nagel zoals het is, tot het eruit gegroeid is: volgens het IQWiG kan dat aan de grote teen een jaar duren, het Duitse consumentenblad Öko-Test noemt ruim een half jaar, aan de voeten tot twaalf maanden. Wat wel in 2 uur kan, is camoufleren: de nagel afvijlen en er lak overheen zetten, zoals een vrouw op een forum jarenlang heeft gedaan, “zo zag je er niets van”. De schimmel blijft eronder zitten.
Wat realistisch is: dat er aan de nagelwortel schoon hoorn aangroeit en de vlek niet groter wordt. Dat is het teken dat de behandeling werkt, maar tot de hele nagel gezond is, duurt het maanden.
Dat het lang duurt, weet ik wel, ik wacht toch al eeuwig. Als er tenminste eens iets positiefs te zien zou zijn, zou ik al blij zijn.
Is er een geheime tip tegen kalknagels?
Nee. netDoktor beschrijft precies deze zoektocht: veel mensen speuren het internet af naar een geheime tip en proberen het met azijn, citroen, bakpoeder of tea tree olie. De werkzaamheid is volgens netDoktor “meestal niet medisch bewezen of in elk geval niet voldoende onderzocht”, Öko-Test vindt huismiddeltjes zonder begeleidende geneesmiddelen zelfs “nutteloos”. Op fora beschrijven mensen waarom: tea tree olie dringt “zo goed als niet in de nagel door”, een andere gebruiker zag de olie alleen oppervlakkig op de verhoornde nagel liggen en uiteindelijk in zijn sokken belanden. Het meest gezochte “wondermiddel”, propolis, komt in geen enkele samenvatting van de richtlijn voor. Welk huismiddeltje wat wel en niet kan, staat in de gids huismiddeltjes tegen kalknagels, het complete overzicht van alle wegen met bewijs onder wat echt helpt tegen kalknagels.
Belofte
Wat erachter zit
Realistische duur
“Kalknagel genezen in 2 uur”
Camoufleren met vijlen en lak, de schimmel blijft
Geen genezing
“Geheime tip” azijn, tea tree olie, bakpoeder
Volgens het IQWiG niet in goede onderzoeken getest
Maanden, succes niet bewezen
Nagellak van de apotheek
Bewezen bij een lichte infectie
Tot een jaar
Tabletten van de arts
Bewezen bij een ernstige infectie
Aan de voet minstens 3 maanden
Snel van een kalknagel af: wat is realistisch?
Realistisch is dat u de behandeling volhoudt tot de nagel is aangegroeid. Met lak kan dat tot een jaar duren, met tabletten aan de voet minstens 3 maanden, en het aangetaste deel van een grote teennagel heeft volgens het IQWiG tot een jaar nodig om eruit te groeien. Wie halverwege stopt omdat de nagel er beter uitziet, begint vaak opnieuw.
Wat te doen bij een kalknagel aan de teen?
Hetzelfde als hierboven, alleen met meer geduld en meer zorg voor de schoenen. De grote teen is volgens het IQWiG het vaakst aangetast, heeft het langst nodig om aan te groeien en zit de hele dag in de schoen, waar sporen maandenlang overleven. Dus: wissel elke dag van schoenen en lucht ze, koop ze niet te krap, draag badslippers in het zwembad en de kleedruimte, en trek elke dag schone, heet gewassen sokken aan. Is de teennagel dik, brokkelig of pijnlijk, of zijn er meerdere tenen aangetast, dan gaat u naar de huisarts; alle methoden daarvoor staan in het overzicht kalknagels behandelen.
Stap 5 beschermt tegen een terugval, stap 4 vraagt om een middel dat u twee keer per dag echt volhoudt, tot de nagel gezond is aangegroeid.
Checklist: zodat hij niet terugkomt
Meer gidsen over huid, voeten en voeding vindt u in de rubriek Gezondheid & Voeding.
Wanneer naar de apotheek of de huisarts?
Als meer dan 3 teennagels of grote delen van een nagel zijn aangetast, de nagel dik en brokkelig is, u pijn hebt of diabetes, gaat u naar de huisarts, die u zo nodig doorverwijst naar een dermatoloog voor het aantonen van de verwekker en zo nodig tabletten. Voor de pas verkleurde nagel geldt: vandaag beginnen, niet pas volgende zomer.
Diarree in de zomer komt meestal door ziekteverwekkers in voedsel dat niet koel is bewaard en gaat binnen een paar dagen over. De belangrijkste eerste maatregel: veel drinken en zouten aanvullen. Wordt het na 48 uur niet beter, dan hoort u bij de huisarts thuis.
Van een kalknagel in het eindstadium spreken mensen als de hele nagel dik, brokkelig en verkleurd is, vaak al jaren. Volgens de richtlijn geldt een infectie vanaf 40 procent van het nageloppervlak of meer dan drie teennagels als matig ernstig tot ernstig, en dan is lak alleen niet meer genoeg. Wij leggen uit wat nu nog helpt en wat u zelf elke dag kunt doen.
Liespijn vóór uw 45e komt vaak door een heupimpingement of een heupdysplasie, niet door artrose. Beide zijn vaak gewrichtsparend te behandelen, zolang het kraakbeen nog intact is.